Akademia
Nie wydawaj fortuny na szampana! Cava też zachwyca smakiem i kosztuje dużo mniej
Szampana nikomu przedstawiać nie trzeba. To symbol luksusu i elegancji. Kojarzy się w wyjątkowymi okazjami i momentami. Jednak koszt szampana jest równie wysoki jak jego prestiż. Ceny tych wyjątkowych bąbelków zaczynają się średnio od 200 zł, co nieco odstrasza.
Ale czy wiesz, że istnieje wino, które ma w sobie sporo charakteru szampana, ale nie obciąża tak naszego portfela? Mowa o cavie – hiszpańskim winie musującym, które już podbiło serca koneserów na całym świecie i zaczyna zdobywać względy Polaków.
Cava – co to za wino?
Cava to tradycyjne hiszpańskie wino musujące wytwarzane głównie w regionie Penedès w Katalonii (aż 95% produkcji). Niewielka część powstaje też w dolinie rzeki Ebro (w Rioja). Najczęściej cavę robi się z mieszanki winogron macabeo, parellada i xarel.lo. Może być białe lub różowe.
![](https://kuchniadladoroslych.pl/wp-content/uploads/2024/07/cava-1.webp)
Cava to hiszpańskie wino musujące.
Cava ma status Denominación de Origen (D.O.) w Hiszpanii, co oznacza, że musi być produkowana zgodnie z określonymi wytycznymi. Te hiszpańskie bąbelki wytwarza się przy użyciu metody tradycyjnej – dokładnie w ten sam sposób powstaje szampan. Do produkcji wykorzystuje się wyłącznie wyselekcjonowane winogrona ze wczesnego zbioru, które zapewniają wysoką kwasowość.
Co ciekawe, cava oznacza „piwnicę” lub „jaskinię”, co odnosi się do miejsc, gdzie wino dojrzewa w butelkach.
![Gran Livenza Cava Brut - wino z Biedronki. Degustacja. Test. Recenzja.](https://kuchniadladoroslych.pl/wp-content/uploads/2024/05/cava-glowne.png)
Gran Livenza Cava Brut – cava z Biedronki
Jak smakuje cava?
Cava często bywa porównywana z prosecco, ale pod względem smaku znacznie bliżej jej do szampana. To lekkie lub średnio treściwe, typowo wytrawne wino – z dominującymi nutami cytrusów, wyraźną mineralnością oraz pikantną kwasowością. W zależności od odmiany, można w niej wyczuć nuty jabłek, gruszek, a nawet białych kwiatów i migdałów.
Cava dojrzewająca dłużej na osadzie często rozwija nutę pieczonych jabłek i przyjemną orzechowość.
![Cava - hiszpańskie wino musujące.](https://kuchniadladoroslych.pl/wp-content/uploads/2024/07/cava-2.jpg)
Cava powstaje tą samą metodą co szampan (fot. depositphotos).
To hiszpańskie wino charakteryzuje się też bardzo drobnymi bąbelkami, które zapewniają gładkie i kremowe odczucie w ustach, oraz wspomnianą kredową mineralnością. Może być produkowane w różnych stylach, od wytrawnych (brut) po półsłodkie (semi-seco) i słodkie (dulce). Powstają również odmiany różowe (rosado).
Warto też szukać butelek oznaczonych jako „Reserva” lub „Gran Reserva”, które dojrzewają przez dłuższy czas i oferują bardziej złożone smaki.
![Cava - hiszpańskie wino musujące.](https://kuchniadladoroslych.pl/wp-content/uploads/2024/07/cava-3.jpg)
Cava porównywana bywa do prosecco, ale bliżej jej do szampana (fot. depositphotos).
Co łączy cavę i szampana?
Cava powstaje dokładnie tak samo jak szampan, przy użyciu metody tradycyjnej, która obejmuje kilka kluczowych etapów:
- Kupażowanie – po pierwszej fermentacji w kadziach ze stali nierdzewnej różne wina bazowe są mieszane, aby uzyskać pożądany smak i aromat.
- Druga fermentacja – wino jest butelkowane razem z dodatkiem cukru i drożdży, które wywołują drugą fermentację bezpośrednio w butelce. To właśnie ten proces tworzy charakterystyczne bąbelki.
- Dojrzewanie na osadzie – po drugiej fermentacji wino dojrzewa na osadzie drożdżowym przez co najmniej kilka miesięcy, dzięki czemu nabiera głębi i charakterystycznych nut smakowych.
- Usuwanie osadu (dégorgement) – po dojrzewaniu osad drożdżowy jest usuwany, a butelka jest dopełniana winem i ewentualnie cukrem (w zależności od pożądanego poziomu słodyczy).
Ponieważ zarówno cava, jak i szampan powstają tą samą metodą, oba wina mają podobny styl i charakter – bardzo orzeźwiający, mineralny, z cytrusowym tłem i nutami orzechów, masła oraz ciasta drożdżowego. Jest jednak jedna diametralna różnica – a jest nią cena!
![Gran Baron Brut Cava – wino musujące z Żabki. Degustacja](https://kuchniadladoroslych.pl/wp-content/uploads/2024/02/cava-brut-glowne.jpg)
Gran Baron Brut Cava – wino musujące z Żabki.
Dlaczego cena cavy jest o wiele niższa niż szampana?
Cava jest zdecydowanie bardziej przystępna cenowo i łatwiej dostępna w popularnych sklepach. Dobre wino można już kupić za 25-30 zł – takich kwot w świecie szampana nigdy nie ujrzycie. Skąd taki rozdźwięk? Jak Hiszpanom udaje się tak tanio wytwarzać wysokiej jakości bąbelki?
Jest kilka kluczowych powodów, dla których cava kosztuje dużo mniej niż szampan!
1. Koszt uprawy winogron
Zasadniczo koszty uprawy winogron przeznaczonych na szampana są dużo wyższe niż na cavę. Po pierwsze, ceny gruntów w prestiżowej apelacji Szampania są wyższe niż kiedykolwiek, a po drugie w regionie jest mniej gruntów do zagospodarowania, ponieważ panuje tak duże zapotrzebowanie.
2. Koszty produkcji
Wytwarzanie szampana wymaga dużej ilości pracy ręcznej, podczas gdy Hiszpanie w pełni przyjęli zaawansowaną mechanizację w celu produkcji, przechowywania i butelkowania swoich win, co zdecydowanie zmniejsza koszty. Może i brakuje tu romantyzmu, ale w zamian dostajemy pyszne wino w dobrej cenie.
3. Prestiż i marketing
Szampan ma długą historię i jest kojarzony z luksusem oraz prestiżem. Marka „szampan” jest silnie chroniona i promowana na całym świecie, co dodatkowo podnosi jego cenę. Cava, choć ma za sobą długą tradycję, nie ma tak silnej pozycji na arenie międzynarodowej.
4. Regulacje prawne
Produkcja szampana jest obwarowana wieloma przepisami dotyczącymi dosłownie wszystkiego, od dopuszczalnych odmian winogron po metody produkcji i okres dojrzewania. Te regulacje zwiększają koszty produkcji. Cava podlega mniej rygorystycznym regulacjom, co pozwala na większą elastyczność i niższe koszty.
![Cava - hiszpańskie wino musujące.](https://kuchniadladoroslych.pl/wp-content/uploads/2022/12/toast-5.jpg)
Szampan należy do najdroższych alkoholi na świecie (fot. depositphotos).
A to ciekawe!
- Cava była początkowo nazywana champán lub xampany do momentu, gdy Unia Europejska wprowadziła przepisy chroniące nazwę szampan dla win produkowanych wyłącznie w regionie Szampanii we Francji.
- Każdego roku w Hiszpanii produkuje się ponad 2250 milionów butelek cavy, co czyni ją jednym z najważniejszych win musujących na świecie.
- Na niektórych butelkach cavy można znaleźć tzw. tiraje – oznaczenia, które informują o dacie dodania drożdży i rozpoczęcia fermentacji w butelce.
- Niektórzy producenci eksperymentują z produkcją wina na dużych wysokościach. Przykładowo Vilarnau ma winnicę położoną na wysokości ponad 700 metrów nad poziomem morza w Pirenejach, co daje winom unikalny charakter i wyjątkową świeżość.
Sprawdź też! 8 rodzajów wina musującego! Czym się od siebie różnią?
![rodzaje wina musującego](https://kuchniadladoroslych.pl/wp-content/uploads/2023/07/wino-musujace-1.jpg)
Cava to popularniejsza odmiana wina musującego (fot. depositphotos).
Cava jest świetnym winem musującym. Niektórzy złośliwi mówią o niej, że jest ubogą krewną szampana, ale to jest zbyt niesprawiedliwe, bo w smaku niczego jej nie brakuje. Cava oferuje dobrą jakość za przystępną cenę. W przeciwieństwie do szampana jest łatwo dostępna i możemy się nią cieszyć na co dzień bez rujnowania naszego stanu konta.
Cava to wspaniała alternatywa dla szampana, oferująca bogaty smak i aromat za ułamek jego ceny. Odkryj więc świat hiszpańskich bąbelków i przekonaj się, że luksus wcale nie musi być drogi.
Konrad Bukowski
(fot. depositphotos)